TERUG


P.Timmermans

ACTUELE DISCUSSIE OVER DE NOODZAAK

OM DE DIDACTIEK KINDGERICHT TE MAKEN

 KRITIEK OP KINDGERICHT ONDERWIJS

Veel later dan de Nieuwe Schoolbeweging (in 1912 gesticht door vooraanstaande onderwijsvernieuwers uit diverse landen) zijn er - pas laat in de twintigste eeuw - alternatieve scholen gekomen op verschillende plaatsen in Vlaanderen (Brussel, Antwerpen, Gent, Brugge, Alken, Lier, Loppem enz.) .

De Brusselse Decrolyschool, gesticht in het begin van de twintigste eeuw, bestaat nu nog steeds, maar is sinds 1932 veel van zijn pionierspluimen kwijt. De Montessorischool is op een zeldzame uitzondering na nooit doorgedrongen in Vlaanderen, dit in tegenstelling met Nederland. De muzische-kunstzinnige Steinerschool die vanuit anthroposofisch standpunt op een eigen wijze aan de totale ontwikkeling van het kind werkt, is samen met de kind-actieve Freinetschool op de Vlaamse onderwijsmarkt in meerdere exemplaren aanwezig. Sinds de jaren zeventig (van de twintigste eeuw) won de Freinetaanpak expliciet aan belang: een bijzondere stem verwierf de Freinetbeweging de laatste tien jaar in het op uitbreiding gerichte gemeenschapsonderwijs. Freinetscholen die overgingen naar het onderwijsnet van de Vlaamse gemeenschap (het staatsonderwijs van destijds) konden de laatste jaren rekenen op een startpremie en dubbele subsidies vanwege de ARGO (de koepel van het gemeenschapsonderwijs). Voor het gemeentelijk onderwijs van Gent ziet schepen van onderwijs Freya Van den Bossche de Freinettechnieken als hefboom tot sociaal-democratische emancipatie.

In 1996 vond de linkse onderwijskundige prof. G. Snyders van de reformpedagogische motieven (natuurlijk leren op school, pour la vie par la vie, ...) dat "l'école ne peut pas imiter la vie, si elle y prépare." "Freinet", zegt Snyders," devaloriseert de cultuur en overwaardeert hetgeen de leerlingen zelf kunnen produceren". In het spoor van de onderwijssocioloog Bourdieu kwam de Franse onderwijsdeskundige Philippe Meirieu er achter: "Vroeger dacht ik dat benadeelde leerlingen eerder gebruiksaanwijzingen voor elektrische apparaten moesten leren lezen dan literaire teksten. Ik dacht dat dit veel dichter bij hun interesse stond. Ik heb me vergist omwille van twee redenen: 1. omdat de leerlingen dachten dat ze onderschat werden; 2. omdat ik ze een essentieel onderdeel van de cultuur onthield."

Professor Perrenoud (Genève) komt op zijn Freinet-liefde terug in 'Les pédagogies nouvelles en question': "Sommige Freinetmensen en andere vernieuwers zijn al te zeer de slaaf van de Freinet-technieken: de vrije tekst, projectwerk, klascorrespondentie enz (...) De alternatieve scholen zijn gevoelig geweest vooral voor het niet uitoefenen van geweld op de opvoedeling om de leerling toch maar geen pijn te doen. Een kindgerichte aanpak trekt partij voor het kind, herkent het kind in zijn eigenheid en laat het opgroeien binnen sociale relaties die minder hard zijn dan deze die gangbaar waren in de klerikale of openbare school van weleer. Alternatieve scholen zijn gemakkelijk een toevluchtsoord waarin de kinderen afgeschermd worden van de harde competitie en van de macht in onze maatschappij. " (http://freinet.org/creatif/bruyeres/perrenoud)

De Gentse professor Koen Raes verkondigde in De Morgen van 28 oktober 2000: "Poot een Freinet-school in een kansarme buurt neer en kijk, de kinderen uit de buurt laten het afweten."

Raf Feys typeert Freinetscholen eerder als apartheidsscholen in plaats van de Franse "écoles populaires" welke Freinet nieuwe leven (actief leren) wilde inblazen. Feys: "Freinetleerlingen hebben minder ervaring met de nare kanten van de werkelijkheid dan kinderen uit gewone scholen."(...) "Freinetscholen zijn in principe elitaire scholen, ook al is er wel eens een uitzondering op deze regel - zoals de Gentse Freinetschool die met een migrantenschool fusioneerde. In een onderzoek onder supervisie van prof. F. Simon kwam Lieven Viaene tot de vaststelling dat in de Vlaamse Freinetscholen 50% van de ouders universiteit had gevolgd en 26% hoger niet-universitair onderwijs." Onderwijskrant 122 (sept.-okt.2002)

Kan jij akkoord gaan met dergelijke kritiek op de vom Kinde aus- scholen? 

In de geschiedenis van het didactisch denken botsen we voortdurend op de controverse :

Het onderwijs moet afdalen naar het kind

versus

Het kind moet naar school om cultuur te verwerven.

Lees eerst de bijdrage hiernaast en zet dan jouw argumenten pro en/of contra op een rij. Vul in binnen onderstaand antwoordvenster:

TERUG

terug naar tekst 4. Klassieke did.


All rights © P.Timmermans 2002-2003-2004