TERUG NAAR HOOFDPAGINA TERUG NAAR INLEIDING TOT DE ALGEMENE DIDACTIEK

TERUG NAAR HET GROTE GEHEEL VOOR HET LESGEVEN

 Mag de leerkracht een lesgever zijn?

Zoek in volgende tekst naar het antwoord of formuleer op het einde een kritische vraag of bewering.

P. Timmermans *

HET BEROEPSPROFIEL VAN LEERKRACHT

Als leerkracht moet je duidelijk weten wat men van je verwacht. Deze vereisten legde de overheid vast in een beroepsprofiel. Dat is een omschrijving van «de kennis, vaardigheden en attitudes van de ervaren leraar bij zijn beroepsuitoefening».

De beroepsprofielen vertrekken van wat de brede maatschappij en het bedrijfsleven van een leraar verwachten. Ze steunen op wetenschappelijk werk en op internationale vergelijkingen. De taken die daaruit voortvloeien zijn in een samenhangende visie op onderwijs ingebed. Typisch is ook dat ze vertrekken van vaardigheden en de daaraan gekoppelde kennis vermelden.

Volledig overzicht van de basiscompetenties + oriëntatie specifieke beroepsprofielen: volledige tekst => klik hier
Het beroepsprofiel en de basiscompetenties zijn gemeenschappelijke materie van alle leerkrachten. Daarnaast bestaat een specifiëring naar de leraar secundair onderwijs toe. De basiscompetenties omvatten drie clusters van verantwoordelijkheden van de leraar. Deze omvatten op hun beurt functionele gehelen: tien functies.

ATTITUDES


A 1 beslissingsvermogen
A 2 relationele gerichtheid
A 3 kritische ingesteldheid
A 4 leergierigheid
A 5 organisatievermogen
A 6 zin voor samenwerking
A 7 verantwoordelijkheidszin
A 8 creatieve gerichtheid
A 9 flexibiliteit
A10 gerichtheid op adequaat en correct taalgebruik en communicatie

 

VAARDIGHEDEN met bijhorende kennisinhouden

A. De leraar is verantwoordelijk voor de lerende als:

1. begeleider van leer- en ontwikkelingsprocessen (de beginsituatie van de leerlingen en de groep achterhalen, doelstellingen kiezen en formuleren, leerinhouden selecteren, aangepaste methodische aanpak en groeperingsvormen bepalen, een aangepaste methodische aanpak en groeperingsvormen bepalen, in teamverband leermiddelen kiezen en aanpassen, adequate leeromgeving realiseren, observatie:evaluatie voorbereiden, observeren/proces en product evalueren, omgaan met de heterogeniteit B-groep, vakoverschrijdend leer- en ontwikkelingsprocessen opzetten, evalueren ifv beroepsvereisten en arbeidsplaats, begeleiden ifv de geïntegreerde proef, leerling-stagiairs TSO&BSO begeleiden);


2. opvoeder (een positief leefklimaat creëren, de emancipatie van de leerlingen (onderwijskansen) bevorderen, de individuele ontplooiing en maatschappelijke participatie bevorderen via attitudevorming, kritisch leren hanteren van massamedia en actuele maatschappelijke ontwikkelingen, adequaat omgaan met leerlingen in sociaal-emotionele probleemsituaties en met gedragsmoeilijke leerlingen, het fysiek welzijn van de leerlingen bevorderen, adequaat omgaan met meerderjarige leerlingen);


3. inhoudelijk expert (bv. in het onderwijsaanbod horizontale en verticale verbanden leggen);


4. organisator (gestructureerd werkklimaat bevorderen, flexibel plannen van het onderwijsleergebeuren, administratieve taken correct uitvoeren, een stimulerende, veilige en werkbare klasruimte creëren);


5. innovator / onderzoeker (vernieuwende elementen benutten, kennisnemen van de resultaten van onderwijsonderzoek, het eigen functioneren bevragen en bijsturen).

B. De leraar is verantwoordelijk voor de school / de onderwijsgemeenschap als:

6. partner van de ouders / verzorgers ( discretie bewaren, communiceren met de ouders , doorverwijzen naar begeleidingsdiensten);


7. lid van een schoolteam (met collega's overleggen, samenwerken, rechten leerkracht en leerling kennen);


8. partner van externen (bv. contacten leggen, communiceren en samenwerken met jongerenadviescentra, gemeentelijke jeugdinitiatieven enz.);


9. lid van de onderwijsgemeenschap (bv. deelnemen aan het maatschappelijk debat over onderwijskundige thema's bv. leraarsberoep in de samenleving).

C. De leraar is verantwoordelijk voor de maatschappij als:

10. cultuurparticipant (actuele maatschappelijke thema's en ontwikkelingen identificeren en kritisch benaderen)

 

P.Timmermans

Uitgangspunt voor deze bijdrage was een artikel in Klasse over basiscompetenties voor de leerkracht.

Bron: MIN Vlaamse Gemeenschap Dep. Onderwijs : Decretale tekst en memorie van toelichting Beroepsprofielen en basiscompetenties van de leraren. Publicatie Afdeling Informatie en Documentatie jan. 1999. + voorlopige revisietekst 2003


TERUG NAAR HOOFDPAGINA
TERUG NAAR INLEIDING TOT DE ALGEMENE DIDACTIEK

NAAR HET GROTE GEHEEL VOOR HET LESGEVEN

terug naar begin