HET GEHEUGEN

ALS PSYCHISCHE FACTOR

 

Geheugenpil  (Creb 1 vs Creb 2 eiwitten)

 

Menselijke gedragingen  van nu

(vb. voor iets of iemand  kiezen,   spreken, lezen,  fouten maken,  beginnen aan de leertaak, efficiënt studeren) 

hebben wortels in het verleden  

=>   het geheugen  (GHG)

      

≠ reservoir waaruit we opgedane kennis en vroegere ervaringen glashelder en  zuiver  opdiepen

= PROCES van terug voor de geest halen van BWZ’s -inhouden door FILTERING (vervaging, vervorming, moraliseren, fantaseren ...)

 

 

STRUCTUUR  vh   GHG

 

INPUT => ZTG • => gedeelte => vergeten

                                => KTG   • na 30’ : vergeten  (= zonder inprenting)

                                              • door inprenting bewaren           => LTG

                                                                                                <=> KTG

 

 

 

ZTG  

OPNAME   spontaan /  opmerkzaamheid / aandacht / concentratie

iconisch GHG / echoïsch GHG ; 

max. 0,25 to 2 seconden vasthouden van  zintuiglijke   prikkels

ZTG = afhankelijk van   prikkel en context

 

KTG bewaren van zintuiglijke prikkels (klank, visuele, tastzin ...)

actieve geheugen

werkgeheugen:  beperkte capaciteit : 7

chunking: zinvolle eenheden

 

 

 

LTG

bewaren van betekenissen door inprenting

                                              • onderhoudsherhaling

                                              • verdiepende herhaling: productief of creatief herhalen

• impliciet G:  procedurale kennis

                      conditionering

• expliciet G:    semantische kennis

                       episodische kennis

 

 

                                 

 

 

              

GEHEUGENPROCES

 

FASE 1: REGISTRATIE

             • automatische opname van informatie  (=> gewoontevorming)

             • gewilde         opname van informatie

 

FASE 2: INPRENTING

                ANALYSE  (zintuiglijke structuur, fonetisch, semantisch)   

                & VERWERKING  door herhalen 

                wordt mede bepaald door 

                  aard van het materiaal

                • intelligentie / begrijpen,

                • interesse/ intrinsieke motivatie

                • mnemotechnische middelen

                • instudeermethode

                • omgeving (leraar, groep, ouders, media )

 

FASE 3: ONTHOUDEN/ BEWAREN van de ingeprente informatie   (STANDBY)

           

           duur : bewaarcurve van Ebbinghaus

 

 

FASE 4: REPRODUCTIE of VERGETEN

actief oproepen =>  zich herinneren = nieuwe constructie =  interactie met P en met W

          INTERFERENTIES:   BEÏNVLOEDENDE FACTOREN => geheugen onbetrouwbaar

                BV. ooggetuigen

 

REPRODUCTIE  vormen =

herkennen  (Gestalt),

zich herinneren

perseveratie (iets niet kunnen vergeten)

 

Kwaliteit van reproductie wordt bepaald door

• de tijdsfactor en context

• het ingeprente materiaal: structuur gelijkaardig? inzichtbevorderend?

• Zeigarnik: OPEN taakspanning

• begrijpen / inzicht / onderricht

• intentioneel of  incidenteel

• emotioneel aspect  / verstrooidheid

• stress

 

VERGETEN = ook een actief proces

 oorzaken: 1. niet opgeslagen  in LTG  cfr. foutieve inprenting / dementie

                  2. uitgewist / niet kunnen oproepen  cfr. verdringing, geheugenverlies

                     zonder activatie, toevoeging of verandering in de geheugensporensystemen:

 sporen verliezen intensiteit

 vergeetcurve na 1 u. 50 % / na 8 u. 66 % / na 2 d. 50 %; na 6d. 75 %, na 1 m. 80 %      het vergeten correleert niet met het aantal herhalingen

wat is er gebeurd tussen inprentingsfase en opzegfase?

 

 

 

 

TIPS

om het geheugen te ontwikkelen

 

• Persoonlijke INZET / open taakspanning

• GEHEUGENOMVANG  trainen

• HERHAALSTRATEGIEËN

  oefening baart kunst

  zinvol maken of zo zinvol mogelijk maken

  tijdsperiode:  laten bezinken

  gespreide herhaling

  structuur aanbrengen

  productieve herhaling

   veranderen van materiaal enz.

• META- geheugen: eigen geheugenwerking doorzien

   zoekgedrag efficiënter maken  (voorstellingsvermogen,  deel in’t geheel ...)

• KWALITEIT ONDERWIJS: 

    inzichtbevorderend, bord, media, duur, omstandigheden optimaliseren enz.